Yapay (Bağırsaktan Yapılan) Mesane

Yapay (Bağırsaktan Yapılan) Mesane

Mesane (idrar kesesi) kanserinin bazı türlerinde hastalığın tedavisi ancak mesanenin çıkarılması ile sağlanabilir. Mesane çıkartıldıktan sonra yeniden bağırsaklardan oluşturulan mesaneye biz yapay mesane diyoruz. Diğer bir tanımla,ilerlemiş mesane kanseri vakalarında, mesane çıkartıldıktan sonra idrarı depolayabilecek ve tekrar normal idrar yaptırabilecek bir organı oluşturmaktır.

yapay-mesane-nedirŞekil 1: İdrar yollarının yeni oluşturulan mesaneye, yeni mesaneninde dış idrar kanalına bağlanması

Mesaneyi aldığımız zaman uyguladığımız iki tane seçenek var: Birincisi karın duvarına bir torbayla idrar yollarını bağlıyoruz, o torbaya doldukça hasta idrarını boşaltmakta ama eğer hasta uygunsa, yeni bir mesane yaparak hastanın görüntüsü hiç bozmadan, idrarını normal bir şekilde yapmasını sağladığımız ameliyatı gerçekleştiriyoruz. Bu tabii ki torbaya göre çok daha tercih edilen ve hastayı ameliyata ikna eden bir yöntemdir. Mesanenin çıkarılması son derece zor bir ameliyat, hem hasta hem de hekim için. Dolayısıyla hastalar bu teşhisi duyduktan sonra hemen ameliyata razı olmuyorlar. Ama yapay mesane alternatifini duydukları zaman daha erken ameliyata ikna olabiliyorlar. Bu bilimsel bir veri.

İlerlemiş mesane kanseri, mesane çıkarıldıktan sonra da kalan idrar yolunda tekrarlayabiliyor. Bağırsaktan mesane yapılan hastalarda ise torba takılan hastalara oranla 10 kere daha az tekrarlıyor. Burada muhtemelen bağırsağın içindeki birtakım maddelerin koruyucu etkisi söz konusu. Hastanın psikososyal durumu son derece iyi oluyor. Tekrar insan içine çıkabiliyor, sosyal hayatına dönüyor, denize bile rahatlıkla girebiliyor.

Risk faktörleri nelerdir?

Mesane kanseri aslında yaşlı hastalığı olarak bilinse de artık genç hastalarda da sık rastlamaya başladık. Bunun en büyük nedeni sigara ve sanayide çalışmış olmaktır. İdrarı ertelemek de risk faktörleri arasındadır. Uzun yol şoförlerinde çok sık rastlanmaktadır.

Yapay Mesane kişinin kendi mesanesi gibi gerçek işlevini gösterir mi?

Hastalarımızdan yapmasını istediğimiz şu koşul vardır: Geceleri ya 2 saatte bir saat kurup idrara kalkmalarını ya da gece mutlak surette idrar kaçırma söz konusu olabilmektedir. Hastalarımız eğer saat kurarak düzenli olarak idrara çıkarlarsa idrar kaçırma artık söz konusu olmayacaktır.

Ameliyattan sonra hastaları neler beklemektedir?

Ortalama 15 gün kadar hastanede yatan hastamıza sonda takılıyor. Sondayı aldıktan sonra hastanın idrar yapmasını sağlamaya çalışıyoruz. Bu süreci de hastalar kendi kendilerine zamanla öğrenmektedirler. Öğrenmesi uzun süren hastalarda, daha önce ameliyat yapmış olduğum hastalarımıza rica ederek, onlar birbirlerine idrar yapmayı öğretiyorlar. Zaman içinde bu süreç zaten normale dönmektedir. Tek problem geceleri, saat kurmak zorunda olmalarıdır. Önceleri 1,5, sonra 2, daha sonra 2,5 saat arayla tuvalete kalkmaları gerekiyor. O yeni yapılan mesanenin kapasitesini oluşturana kadar saat kurarak tuvalete kalkmak şarttır. Eğer hasta tuvalete kalkmazsa gece idrar kaçırmak kaçınılmaz olmaktadır. Ama avantajlarının yanında bu kadarcık dezavantaj hiçbir şey değil.

Yapay (ortotopik) mesane ameliyatından sonra kişinin günlük yaşama dönüşü ne kadar sürer?

Ameliyattan sonra hastalarımızın hastanede kalması gereken süre 15-20 gündür. 10. günden sonra yavaş yavaş hastaya taktığımız kateterleri vs. almaktayız. Burada dikkat edilmesi gereken unsur, hastanın sondasını aldıktan sonra hastanın kendi kendine idrar yapmasını sağlamak için idrar yapmayı öğrenmesi gerekir, çünkü bu doğal mesanesi değildir. İdrar yapmayı öğrenmenin de bir süreci vardır. Genellikle 3-4 gün içerisinde buna hemen adapte olmaktadırlar.

Bu konuda sonra hastalarımıza idrar yapmayı öğretmek adına bu ameliyatı ilk yaptığımız, rutine girmiş doğal yaşamını sürdüren hastalarımıza rica ederek yapay mesane ameliyatını yeni olmuş hastalarımıza idrar yapma tekniğini öğretmeleri adına yardımcı olmalarını sağlamaktayız. Bu da “yaşayan bilir benzetmesiyle” bizim için pratik fayda sağlamaktadır.

Tecrübeli cerrahi ekip elinden çıkan ameliyat hastalara şunları sağlamalı:

  • Hastalar gündüz uyanıkken idrar kaçırmamalı,
  • İdrarını rahatlıkla yapabilmeli,
  • Yapay mesaneleri tamamen boşalmalı, içeride idrar kalmamalı,
  • İdrar yolu enfeksiyonu sık olmamalı

Hekim olarak hastalarımızın normal bir şekilde idrar yapmaya başladıklarını ve yeni yapılan mesanede geride idrar kalmadığını gözlemlediğimiz takdirde hastanın normal yaşantısına dönmesini sağlıyoruz.

Mesane kanseri kadınlarda da görülür mü?

Mesane kanseri, erkeklerde kadınlara oranla 4 katı daha fazla görülüyor. Kadın hastamız daha azdır. Ama kadınlara da gayet başarılı bir şekilde uygulanıyor.